BİZİ UNUTUYORSANZ , YATIRIMLARIN KARŞILIĞINI ALMIŞIZ.

Maalesef bir çok konuda bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olan bir toplumuz. Bunlardan biriside enerji. En ufak bir kesintide isyan ederken,  fatura rakamlara tepki verirken bazen kurumları karıştırabiliyoruz.

Bu sektörlerden de birisi enerji . hayatımızın artık vaz geçilmezi. Elimiz, ayağımız gibi. Her şeyimiz ile olmazsa olmazımız. Biraz enerji kesintisi olsa, hemen buzdolabı ne olacak? Telefonun da şarjı bitti , ne yapacağım ? gibi soruları soruyoruz kendimize.

Biz çocukluğu planlı , plansız kesintilerle geçmiş bir nesiliz. Buda bize öğretiyor ki, yaşam standartımız yükseldikçe beklentilerimiz de yükseliyor.

Gökay Fatih DANACI – UEDAŞ Gn. Müdürü

İşte enerjideki  gelişmeleri konuşmak üzere geçtiğimiz günlerde UEDAŞ Genel Müdürü, Gökay Fatih DANACI’nın kapısını çaldık. Sohbetimizde yatırımlardan, pandemi dönemine bir çok konuyu konuştuk. Önemsediğim vurguları oldu. Örneğin “Kimse tanımıyor diyorlar, bu benim için iyi bir şey. Demek ki, sorun yok beni kimse aramıyor” dedi.

Sohbete 2020 yatırımlarını konuşarak başladık. Planlamada bir sapma var mı? Döviz artışı nasıl yansıdı?

Sayın Danacı, “Uedaş olarak 4 ilde hizmet veriyoruz. Toplamda 390 milyonluk bir yatırımımız var. Büyük bir kısmı şebeke yatırımları dediğimiz işletimle ilgili yaptığımız yatırımlar.

Bunun  dışında da Scada yatırımları, kamulaştırma, bu işlenmelerin hepsini kapsayan büyük bir iş bu. Ana işimiz şebeke işi. Şebeke konusunda iyi seviyedeyiz. Harcama ve yatırımlarımız devam ediyor. 4 ilde de.Tamamlanan , biten yerlerde var, devam eden yerlerde var.

Bu süreçte pandeme ile birlikte elektriği kesmeden yapabileceğimiz yatırımları yapmaya çalıştık. Bunlar genelde ana arterlerden gitmeye çalıştık. Sokağa çıkma yasaklarını kullanmaya çalıştlık.

Diğer işlemlerle ilgili hala devam ediyor. Planlı kesintilerimiz oluyor.Bu dönemde bunları tamamlamamız lazım. Plan kesintiyi niçin yapıyoruz? Yatırımları yaparken mevcut şebekeyi, havai direklerin olduğu bir şebekeyi yer altına alacaksak,belli periyodlarla yer altını döşüyoruz ama, o direkleri sökerken bir enerji kesntisi yapmak, şebekeyi yer altından bağlamak enerji vermek gerekiyor. Bunu da 48 saat önceden duyurularını yaparak o bölgedeki vatandaşı , sms ‘i sisteme kayıtlı ise bilgilendirme yapmaya çalışıyoruz..yatırımlarımız bu şekilde devam ediyor. Yine birde bakım alışmalarımızda var. Bunda da planlı kesintiler yapıyoruz. Yatırımlar hiçbir şekildedurmayacak. Bütçenin tamamını harcayacağız. Bunları yapmakla da yükümlüyüz.

Inşallah böyle kapatacağız. Bu tarife dönemde yeni tarife dönemi başlayacak çalışmalarımız devam ediyor. Projeler hepsi devam ediyor.” Dieyerek bize bir bilfgilendirme yaptı.

Yatırımların kesintisiz olması için sanırım planlı kesintiler de uyguluyorsunuz. Bu konuda neler söylemek istersiniz?

Bazen planlı kesinti yapmak zorunda kalıyoruz. Mekanik bir şeyin, demir, porselen, seramik yada sıkı bağ yaptığımız metaldir bunları kontrol etmeliyiz.  Bunlara müdahale etmemiz gerekiyorsa enerji hattında çalışamıyoruz. Enerjiyi kesmemiz gerekiyor.

Trafoyu bakman gerek, silmen lazım. Yağını ilave etmen gerek, kesicileri kontrol etmen gerek, çalışıp çalışamadığına bakman lazım.

Araya gireyim. Bu bakımları gece yapamıyor muyuz?

Trafo merkezlerini gece yaptırtmaya çalışıyoruz. Teiaş’ı öyle zorladığımız oluyor. Bizde de gece yaptığımız oluyor. Ama iş güvenliği dediğimiz insan sağlığı açısından riskli. Karanlıkta iş yapmak bizim için zor oluyor. Arızada karanlıkta yaparız. Görmen gerek. Gündüz gözü ile yapılan insan sağlığı açısından,12 saat vardiyalı çalışmışsanız alışık değilseniz hata yapma riski olur.

“Peki” dedik, “ 5 yıllık planda başka neler yapacaksınız?”

Bizim işimizi yıllara yönelik yapıyoruz. Beş yılı biz planlayarak devam ediyoruz. 5 yıllık plan çiziyoruz kendimize enerji arz güvenliği öncelik enerjinin daha az kesileceğini düşünün. Onu sağlamak adına talebi karşılayabilmek adına bunlarda neler ? Kayapa ve  Nilüfer’in diğer bölgelerini söyleyebiliriz. Bursa için konuşursak kapasite artışı için buralarda  yeni binalar apartmanlar yapılıyor. Bunların talebini karşılamak amaçlı yatırımlarımız var, şebekeyi iyileştirmek,  eskiyen yerleri değiştirmek ve ar güvenliği dediğimiz bir yerde elektrik kesildiğinde, bir sebepten dolayı kazı yapmış olabilir birisi, kepçe kopartmış olabilir, araç çarpmış olabilir, tel kopmuş olabilir. Olabiliyor bunlar.  Yatırımlarımımızın ana kapsamı bunlar.

Yatırımlarımızda Scada yatırımlarımız devam ediyor. Hala devam edecek. Scada yatırımları dediğimiz de, uzaktan izleme,kontrol ve kumanda edebileceğimiz sistem bunlar. Pahalı sistemler. Binalarımızı teknolojik bir alt yapı vasıtası ile buna dönüştürüyoruz. Dönüştürdüğümüzde ne sağlıyor? Arızanın oluştuğunu görüyoruz, hızlı bir şekilde o bina ya da trafoya gitmeden uzaktan, burada izleme sistemi ile düğmeye basarak tekrar besleyebiliyoruz.

Enerji hatları ne zaman tamamen yer altına incek?

Danacı; “Dünyada Hani teknolojik olarak çok her yer yer altında değil çoğunlukta. Kolay aslında bunu görebilmek .Google Earth artık işte bir adamı koyup sokaklarda bir merkezlerde bir şehir merkezleri olan yerleri diğer yerlerde gezerseniz hep görürsünüz. Yeraltı maliyeti farkı var. Yani bu yatırımı yapıyorsanız maliyeti var.. Yeraltı şebekelerinde handikapları var bir kazı yapıyor. Adam herhangi bir kazaya koparınca bunun arızasını gidermek biraz daha uzun sürüyor. Handikapları olduğu gibi faydalar da çok fazla her yeri değiştirebilirsiniz. Bazı bölgelerde bir algı oluşmuş sürekli değiştirmek isteniyor.. Yeraltı öyle her yere yapılmaması lazım.gereklilik arz etmeli. Arz güvenliği ile ilgili sıkıntımız var Bir usulü esası var.Türkiye’de bu görsellik olarak kullanılıyor. Yeraltına girmesi kurumların ortak yatırımı olmalı.( doğalgaz işi kanalizasyon atık su içme suyu) Biz hepimiz birlikte girmeliyiz.”

 Bir çok firma enerji üretmeye başladı. Bununla ilgili neler söylersiniz?

Lisansız ve lisanslı üretim santralleri var.biz sektörde dağıtım tarafına bakıyoruz. Dağıtım ve iletimi var. İletime bağlı santrallerde var. İletime bağlı daha küçük santraller bize bağlanıyor. Dağıtıma bağlı santraller diyoruz. Şu anda bağlantılar devam ediyor. Güneş enerji santrali, rüzgar enerji santralleri, Hes’ler var küçük çaplı da olsa. Jeotermaller var, yaklaşık 367 santral bağlı bizim 4 ilden oluşan bölgemize. Potansiyeli olan bölgedeyiz.

Çok zor bir dönemden geçiyoruz.  Daha önce hiç karşılaşılmamış bir virüs tehditi var. Uedaş pandemide neler yaptı? dedik Gökay Fatih Danacı’ya,

Pandemi sürecinin çalışmalar hala devam Hala devam ettiği için hem esnek çalışma dediğimiz evde çalışmaya zaten 7/24 devam ediyoruz.saha işimiz olduğu için çok fazla bunu yapamadık.  Okumayı da hiçbir zaman bırakmadık. Hızlıca okumaya çalıştık personelimizi hızlıca okumaya yönlendirerek süreyi daraltmaya çalışırtık.hem onlar için, hem vatandaşlarımız için. İşte vakarlar çıkabiliyor bazen temaslı çıkıyor hemen izne gönderiyoruz 14 gün karantinada gönderiyoruz dinlendiriyoruz arkadaşları olabildiğince Az kişiyle çalışmaya çalışıyoruz yani teması azaltmak için odaları işyerlerini sayıyı azaltmaya çalışıyoruz. biraz da evde çalışabilen leri topları ile eve gönderiyoruz orada idare iş yapanlar yazı yazanlar süreçleri ya da sistem üstünden iş yapanlar ama bizim işimiz saha İşi olduğu için çok da yapamıyoruz açıkçası işletmelerimiz de değil ama idari konularda biraz daha yaptık bunu, personellerimizi kurallara uyarak korumaya çalıştık Aslında eldiven el dezenfektan bunun için Bayağı bir uğraştık şu ana kadar böyle büyük çapta.bir vakamız olmadı çok şükür. Ama oluyor, ara ara sonuçta insanla çalışıyoruz.toplu taşımayı da, ilk 3-4 ay daraltmaya çalıştık. Kendi araçları ile gel-git onu yaptık, vardiya saatlerini 10’ar dakika kaydırmaya çalıştık.topluluk olmasın diye. Ama insan olduğu için sonuçta temas oluyor. Yıldırım bölgesindeki müdürlükte yoğunluk olduç eşi başka bir yerde çalışıyor, o olunca onu da gönderiyoruz. Kat kat yada birimde çıktığında o birimi topluca gönderdiğimiz oldu, risk almamak adına.

Son bölümde enerjinin önemini konuştuk. Özellikle sıkıntının dış bağımlılık olduğunu söyledi Danacı. Enerji sektörü ile ilgili genel br  değerlendirme yaparsak hala dünyada savaşlar bile enerji üzerinden döndüğü için kritik önemli bir sektör. Enerji sektörü Türkiye’de artık biraz da mantalite olarak dışa bağımlılığı azaltmak adına çalışmalar var. İçerde bir kaynak varsa bu kaynak kullanılmalı. Yerli ve milli  mantığı birazda o. Dışardan ithal kömürle elektrik üretmek, doğalgaz ile elektrik  üretmek, petrolle elektrik ( çok az yapsak ta) bunlar dışa bağımlılık, döviz çıktısı açısından handikap bizim için. Olabildiğince bunların içerden yapılabiliyor olması lazım. Dünyada yenilenebilir enerji kaynaklarına bir yönelme vardı, Avrupa’da özelikle. Niye oraya yöneliyorlar? Güneş özellikle, rüzgarda var. çatı sistemleri var. Dışa bağımlılığı azaltmaya yönelik ,tamamını buradan karşılayabilir miyz? Diye uğraşıyorlar. Nüklüer olacak. Bunlar çeşitliliği arttırmak için önemli,

Hes’ler  Türkiye ‘de büyük barajlar yapıldı, hala yapılıyor. Karşı çıkılmasının sebebi doğa ile ilgili işlerden dolayı. Sonuçta akarsu, nehirler, akış rejimi var.  Bu sorunun ortadan kalkması için doğal kaynaklardan faydalanılması gerektiğini, bu fayda sağlanırken de, doğal kaynakların zarar görmemesi gerektiğini belirtti.

Her geçen gün yeti yatırım ihtiyacı doğduğu, bunun da şehir ve bölgelerin yeni sahalara yönelmesi olduğunu paylaştık. Örneğin şuan Bursa’da 17 civarı OSB ve Islah OSB var.Bir çok bölgede yeni konut alanları açıldı. Yeni konutlar yapılıyor. Bunların hepsi için enerji gerekiyor. Buda yeni yatırımlar demek.

Ne kadar dışa bağımlı olursan,o kadar seni etkiler, ucuza üretemezsin. Ucuza elektrik üretemezsen sanayini ucuza satamazsın. Sanayinin en büyük girdisi enerji. O yüzden nüklüere dönülüyor, yada içerde daha ucuza üretmek adına işlemler yapılıyor.

Pandemide personel çıkartmak yasak, peki yeni istihdam sağladınzmı?

Bizim norm kadrolarımızda bir değişikliğimiz yok. Arızacı , okuyucu sayılarımızda,içerdeki personel sayımız belli. Ek istihdam ile ilgili planlamalarımızda bizi fabrikada yeni bir bölüm açtıkta, kapasitemizi arttırdık gibi bir durumumuz yok bizim. İlgili işletmede büyüme olursa personel alıyoruz.

Kural koyucu mu? Uygulayıcı mısınız?

Konunun bilinmeye bir yönü daha var. Yazının başında dedik ya, enerji kesildi mi isyan ediyoruz diye. İşte bizlere bu enerjiyi sağlayacak yatırımları yapan kuruluşların da bağlı olduğu bir kurum var. EPDK ( Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu) . dağıtım ve yatırım firmalarını denetliyor. Kuralları koyuyor. Bizlerde kuralları uygulayanlara yanlış bir tepki veriyoruz. Burası 10  yılı geçti özelleşeli. Bütün dağıtım varlıkları dediğiniz, direkler, trafolar, binalar, idari binalar hepsi Tedaş’ın malı. Yani kamunun malı. Biz burayı işletiyoruz. Kural koyucu değil, kurala uyanız..

Yazının sonunda küçük bir de not; “Plansız kesintilere maalesef yapılacak bir şey yok. Planlı kesintilere de daha sorunsuz hizmet almak için destek olacağız.”

Ayrıca bazı hatlarda EDAŞ, elektrik hatlarında arızaları tespit etmek, enerji arzını sağlayabilmek için kullandığı drone teknolojisi ile meydana gelen arızanın yerini ve türünü hızla belirleyebiliyor.

UEDAŞ’ın 50 bin kilometrelik hat uzunluğunun 38 bin 851 kilometresini havai hatlar oluştururken bu büyük alanda ulaşım sıkıntısı yaşanan bölgeler drone teknolojisi ile kontrol edilebiliyor.

Evet sevgili okuyucularımız, bazı yanlışarın doğrularını, yetırımları, pandemiyi konuştıuğımuz bu güzel sohbet için Uedaş Genel Müdürü sayın Gökay Fatih Danacı’ya teşekkür ediyoruz.

Bir başka yazıda buluşmak üzere

 

 

 

 

 

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.